Marlene Dumas

Marlene Dumas (1953) blies in de jaren tachtig en negentig de schilderkunst nieuw leven in met haar directe, emotioneel geladen beeldtaal en haar aandacht voor actuele en existentiële thema’s. Centraal in haar werk staat de vraag: hoe interpreteren we beelden? Wat zie je eigenlijk, en waardoor wordt de blik gestuurd? Met haar indringende portretten verwierf Dumas internationaal succes en droeg ze bij aan de zichtbaarheid van vrouwelijke kunstenaars.

Marlene Dumas groeide op in Kaapstad en studeerde aan de Michaelis School of Fine Art. In 1976 verhuisde ze naar Amsterdam, waar ze nog altijd woont en werkt. Na vroege experimenten met tekst, fotografie en collage richtte ze zich in de jaren tachtig op tekenen en schilderen. Ze werkt snel en intuïtief, vaak direct op het doek, met olieverf, inkt of aquarel. Haar losse penseelvoering en vloeibare verfgebruik creëren een spanningsveld tussen figuratie en abstractie. Gezichten en lichamen blijven herkenbaar, maar zijn nooit eenduidig.[Selfportrait at Noon]

Haar werk vertrekt meestal vanuit een persoonlijk archief van uiteenlopende beelden, van polaroids en familiekiekjes [The First People] tot filmstills, journalistieke foto’s, afbeeldingen van historische kunst of pornografische plaatjes. Ze kopieert haar bronnen niet zomaar, maar ze gebruikt ze als referentie en bevraagt hoe betekenis aan beelden wordt toegekend en hoe ze die verandert met haar schilderijen. Haar portretten of series van kunstenaars, schrijvers, beroemdheden, kinderen, dictators, vrienden, sekswerkers of zorgmedewerkers [Het Hooghuys (Maar wie ik ben gaat niemand wat aan)] zijn direct, confronterend en empathisch tegelijk. Dumas nodigt de kijker uit voorbij het publieke imago te kijken, naar innerlijke kwetsbaarheden en emoties. Zo onderzoekt haar oeuvre universele thema’s als liefde, dood, rouw, identiteit, macht, seksualiteit en menselijke kwetsbaarheid.