The First People (I-IV)

“I've never had a baby before, I was 36, and it was fascinating and also scary that suddenly there's this new human being in the world that is your responsibility. So all these different emotions that is part of the birth of a child, I wanted to make paintings that could express that.”, aldus Marlene Dumas over haar vier manshoge babyportretten. Ze baseerde de werken op Polaroids van haar pasgeboren dochter en van het kind van een vriend. Polaroids hebben voor haar een bijzondere betekenis: door hun directe, fysieke karakter beschouwt ze expres bijna als tekeningen.

Wat opvalt in dit vierluik is dat je géén geïdealiseerde reclamebaby’s ziet. “Geen pampersbaby’s,” zegt Dumas. De kinderen ogen kwetsbaar: met opgeblazen buikjes, verwrongen gezichten, dunne huid en vreemde verhoudingen tussen ledematen en romp. Hun handen maken ongecontroleerde bewegingen, hun blik is scheel of glazig, alsof ze dwars door je heen kijken.

Dumas toont hier de rauwe werkelijkheid van pasgeborenen, die allesbehalve perfect of schoon zijn. Net zoals de bevalling zelf vaak ver verwijderd is van het cliché van een stralend nieuw begin. “Het moederschap is een schok,” aldus Dumas. “Je realiseert je niet hoe baby’s er in werkelijkheid uitzien.” Deze ‘eerste mensen’ geven die confronterende ervaring vorm.

De impact van de schilderijen wordt versterkt door het enorme formaat. Dumas vergroot iets kleins uit tot levensgrote proporties: de doeken zijn even groot als een volwassen mens. Het vergroten of verkleinen van wat je afbeeldt behoort tot de essentie van de schilderkunst. Toch zijn de reacties op de schilderijen vaak heftig. Veel mensen vinden de baby’s “in your face” en zelfs lelijk. Dat oordeel lijkt sterk beïnvloed door het dominante beeld van de altijd lachende, blije baby uit de reclame. Tegenover dat cliché presenteert Dumas een eerlijk en confronterend portret van nieuw leven – niet geromantiseerd, maar intiem, kwetsbaar en onverbloemd.