Steve McQueen

“Making artworks is like poetry, in a way,” aldus de internationaal gerenommeerde Britse kunstenaar en filmmaker Steve McQueen (1969). Zoals een dichter met woorden betekenis oproept via associatie en suggestie, zo werkt McQueen met beelden, teksten en stiltes. Hij creëert gelaagde kijkervaringen door het herkenbare te verweven met het onbekende.

McQueen brak in de jaren negentig door met poëtische, vaak minimalistische videowerken en installaties. Later verwierf hij wereldwijde bekendheid als regisseur van speelfilms als Hunger (2008), Shame (2011) en 12 Years a Slave (2013), waarmee hij als eerste Zwarte regisseur een Oscar won. 

McQueens films en installaties getuigen van een grote maatschappelijke betrokkenheid, die hij koppelt aan individuele menselijke verhalen, zoals in zijn videowerk Sunshine State. In veel werk brengt hij vergeten of verdrongen geschiedenissen naar voren, vaak die van Zwarte gemeenschappen in het Westen. Thema’s als onrecht, onderdrukking en lichamelijke kwetsbaarheid keren steeds terug. McQueen laat zien hoe macht – zichtbaar of subtiel – wordt uitgeoefend en welke sporen dat nalaat, persoonlijk en collectief. Het lichaam speelt daarbij vaak een centrale rol: als plek waarop macht inwerkt, maar ook als krachtig middel van verzet. 

McQueen bouwt zijn installaties en videowerken op met beelden en tekst, geluid en stilte, traagheid en herhaling. Met deze elementen stuurt hij de ervaring van de kijker en als geheel vertellen of suggereren ze de verhalen en de ideeën die hij wil delen, zoals in zijn film Gravesend. Zijn foto’s lijken op het eerste gezicht registraties van alledaagse onderwerpen, maar zijn geladen met verborgen betekenissen. In zijn installaties onderzoekt McQueen hoe beelden en geluiden een ruimte innemen en alle zintuigen van de toeschouwer stimuleren. Zo veroorzaken kijken en horen bij hem ook lichamelijke ervaringen.