Hermes Trismegistos I-IV

Het monumentale werk Hermes Trismegistos bestaat uit vier delen die een volledige tentoonstellingszaal vullen. De verwerving is een bijzonder verhaal: na een mislukte poging een eerder werk van Polke aan te kopen, maakte Polke dit werk speciaal voor het museum. Ondanks enorme Amerikaanse interesse mocht het toen nog jonge De Pont Museum het in 1996 aan de collectie toevoegen.

Drie enorme doeken tonen uitvergrote fragmenten van de voorstelling die op het kleinste schilderij in zijn geheel te zien is: de mythische Hermes Trismegistos die aan twee wijzen een geschrift overhandigt. De voorstelling is ontleend aan een mozaïekvloer in de kathedraal van Siena (1488, naar een ontwerp van Giovanni di Stefano). Hermes Trismegistus — Hermes "drie keer de grootste" — gold als filosoof, priester en koning tegelijk. Hij wordt gezien als grondlegger van de alchemie en de hermetische filosofie: de zoektocht naar de bron van alle kennis en de formule om uit lood goud te maken.

Op het kleinste doek zijn de figuren weergegeven in een grove rastertechniek, vergelijkbaar met reproducties in kranten en goedkoop drukwerk. Daarmee geeft Polke op voor hem kenmerkende wijze een ironisch commentaar op de pretenties van de moderne kunst, waarin begrippen als 'authenticiteit' en 'inspiratie' vaak centraal staan.

Opvallend is ook Polkes experimentele materiaalgebruik. Hij onderzoekt de effecten van verschillende verfsoorten, kleurstoffen en schildertechnieken. De werken zijn geschilderd op polyester doek, deels transparant gemaakt met lak. Het kleinste doek, in lichtblauw-smaragdgroen overtrokken met doorzichtige kunststof, heeft een parelmoereffect, alsof het voortdurend van kleur verandert. Op de grote doeken bracht Polke de verf aan de achterzijde van de transparante stof aan. De verf trekt een grillig spoor en de kleurbanen waaieren breed uit over het beeldvlak. 

In de alchemie symboliseren kleuren de stadia van vervolmaking. Polke portretteert hier niet zozeer de mythische alchemist Hermes, maar maakt de artistieke schepping zelf tot onderwerp. En het eigenlijk onderwerp lijkt te zijn dat uiteindelijk alleen een kunstenaar een ware alchemist is, die 'goud uit lood' kan maken.