Bliss
Ragnar Kjartansson- Jaar
- 2020
- Materiaal
- Video met geluid
- Afmeting
- 11 h. 59 min. 25 sec.
- Collectie
- 2024.RK.13
Het werk Bliss is een registratie van een performance waarin de finale van Mozarts komische opera Le nozze di Figaro (1786) twaalf uur achter elkaar onafgebroken wordt opgevoerd. Begeleid door een live orkest staat de kunstenaar zelf – in de rol van Antonio – samen met professionele operazangers op het podium, gehuld in weelderige, traditionele rococo-kostuums. Wat begint als een meesterlijke uitvoering van klassieke muziek, transformeert gaandeweg in een ware fysieke en mentale uitputtingsslag voor alle betrokkenen.
De performance is in 2011 gecreëerd in opdracht van Performa 11 in New York. De videoregistratie is opgenomen in 2019 als onderdeel van het Los Angeles Philharmonic’s Fluxus Festival en uitgebracht als videowerk in 2020.
Het herhaalde fragment, "Contessa, perdono!", vormt het emotionele hoogtepunt van de oorspronkelijke opera. De overspelige Graaf Almaviva smeekt hierin zijn echtgenote op zijn knieën om vergeving, waarna de gravin hem groothartig genade schenkt. Door deze specifieke finale urenlang in een oneindige loop te herhalen, ontstaat een complexe mix van vergeving en subtiele vernedering. Als toeschouwer word je meegezogen in een emotionele rollercoaster waarin schuldbekentenis, genade en verlossing elkaar in de hemelse aria's blijven opvolgen, totdat de oorspronkelijke betekenis bezwijkt onder de herhaling.
Volgens Kjartansson is Bliss een kritisch en ironisch portret van het patriarchaat. Het verbeeldt een vicieuze cirkel waarin mannelijke dominantie en misstappen telkens weer moeiteloos worden vergeven. Naarmate de uren verstrijken en de vermoeidheid toeslaat, gaan de stemmen kraken en vervaagt de theatrale illusie. Wat overblijft is een rauwe, meditatieve ervaring. De aanvankelijke absurditeit maakt plaats voor een puur beeld van solidariteit en een soort gedeelde overlevingsdrang op het podium.