Palpebre

De installatie Palpebre (Oogleden) bestaat uit negentien tekeningen die een menselijk ooglid voorstellen. Penone maakte afdrukken van zijn eigen oogleden en bracht de fijne aderpatronen van de binnenzijde met houtskool op vilt over op monumentale schaal. Het ooglid is een blijvend motief in zijn oeuvre. Al in 1978 creëerde Penone een installatie in Baden-Baden waarin afdrukken van zijn oogleden op enorme schaal werden geprojecteerd – de dunne lijnen van de gesloten ogen leken op een gigantische kaart van dat minuscule deel van zijn lichaam. Ook in het werk in De Pont transformeert hij verfijnde huidstructuren tot weidse landschappen, en toont daarmee de gelijkenis tussen de oppervlakte van het menselijk lichaam en vormen in de uitgestrekte natuur.

De afzonderlijke elementen in de installatie verbond hij met kleine witte gipsafdrukken van zijn eigen gezicht, voorzien van zijn vingerafdruk. Van dichtbij onthult het werk zijn lichamelijkheid; van een afstand vormt het geheel een organisch landschap – als een grote grijze wolk, opgebouwd uit transparante, dooraderde 'bloemblaadjes'. Penone legt zelf een verband tussen de vorm van oogleden en een natuurlijk landschap, waarin glooiende heuvels zich presenteren als een reeks op de ruimte gerichte ogen.

Het werk sluit aan bij de centrale thematiek in Penone's oeuvre: de directe, intieme en lichamelijke verhouding tot de natuur. Hij benadert het ooglid als een te ontdekken landschap, zoals hij ook doet met de ‘oneindige landschappen’ van zijn hand, een vingerafdruk, een verdroogd blad of een nagel. Het ooglid representeert voor hem bovendien de dunne grens tussen de innerlijke en de buitenwereld: een gevoelige huid die de buitenwereld registreert via aanraking en licht. Wanneer je je ogen sluit, projecteer je licht en vormen tegen de binnenkant van je oogleden. Met gesloten ogen richt de mens zijn blik naar binnen – om uiteindelijk beter naar buiten te kunnen kijken.