Les Concessions

Les Concessions

Door hun beeltenissen op te nemen in een installatie creëert Boltanski in Les Concessions een herinnering aan mensen die in anonimiteit zijn gestorven. Wat je eerst ziet zijn echter zwarte rechthoekige lappen stof, geïnstalleerd in een rigide patroon dat doet denken aan ordeningsprincipes van de Minimal Art. Een ventilator aan het plafond brengt de doeken licht in beweging, waardoor zichtbaar wordt dat ze iets verbergen. Af en toe vang je een glimp op van allerlei uitvergrote foto’s. Wie ze goed wil bekijken, moet telkens een lap oplichten, waarna je stuit op een reeks choquerende beelden van geweldsdelicten, verzameld uit het Spaanse sensatieblad El Caso. 

Sommige bezoekers zullen vol afschuw hun blik afwenden. Dat is precies de bedoeling, want Boltanski’s kunst is niet vrijblijvend. Hij wil met zijn werk directe emoties oproepen. En zoals vaker maakt hij de kijker medeplichtig door je tot een handeling te verleiden, waardoor de schok nog groter kan zijn. Iedere bezoeker kan zo heel bewust zelf bepalen hoever je de confrontatie met de indringende beelden aangaat. 

Onvermijdelijk roepen de foto’s associaties op met afbeeldingen van holocaustslachtoffers. Vanwege Boltanski's joodse afkomst wordt zijn werk vaak gelezen als een verslag van zijn eigen achtergrond, maar de kunstenaar verzet zich tegen een al te eenduidige interpretatie. Voor hem is de thematiek van de dood tijdloos, niet gebonden aan één historische gebeurtenis. De foto’s geven geen waardeoordeel over de geportretteerden. Ze laten weinig los over deze mensen en het is aan de beschouwer om je een beeld te vormen van hun karakters en levensverhalen.

Zwart is de kleur van de rouw, maar in Les Concessions vooral die van het vergeten zijn. Door de doeken op te tillen haal je de anonieme doden als het ware uit het zwarte gat van de vergetelheid, om ze daarna weer met mededogen toe te dekken.