Berlinde De Bruyckere

“Je kijkt niet naar mijn werk om blij te worden", aldus Berlinde De Bruyckere, de Belgische kunstenaar die naam heeft gemaakt met een oeuvre waarin het lichaam en de kwetsbaarheid van de mens centraal staan. In indringende sculpturen, installaties, tekeningen en aquarellen neem ze je mee naar een donkere en soms macabere wereld vol menselijk en dierlijk lijden, waarin ze tegelijkertijd ook hoop en verlichting biedt. Ze toont dat schoonheid en troost schuilen in verval en de onvermijdelijke dood. Wonden zijn voor haar niet lelijk: we hebben ze allemaal en moeten leren ermee om te gaan.

In al haar werken vindt een metamorfose plaats. Ze laat motieven als het menselijk lichaam, bomen, dekens en paarden vergroeien tot iets anders, zoals mensen veranderen door persoonlijke, sociale of politieke factoren. Als je je overgeeft aan metamorfose, zo zegt ze, leer je omgaan met de complexiteit van een wereld zonder zekerheden.

De Bruyckere maakte in de jaren negentig naam met haar 'dekenvrouwen': wassen beelden van gehavende vrouwenfiguren waarvan het lichaam deels schuilgaat onder een deken die bescherming biedt, maar ook kan verstikken. Later verschoof haar focus naar mensfiguren met lange haren, en vervolgens naar abstractere, amorfe lichamen, soms gecombineerd met doorleefde objecten zoals antieke kasten. Haar figuren hebben geen gezichten, om het de kijker niet te makkelijk te maken. De kunstenaar zet je graag op het verkeerde been.

Haar materialen en oppervlaktes zijn essentieel. Ze stelde haar dekens in de open lucht bloot aan de elementen, gefascineerd door de invloed van tijd en natuur op de veranderende materialen. Kwetsbare was versterkt het gevoel van vergankelijkheid. Oppervlaktes bewerkt ze tot in detail, totdat ze dragers worden van onderdrukte emoties, van een ziel. Maar er blijft altijd iets verborgen, zoals de mens uiteindelijk ook een raadsel blijft.