Voor het eerst in De Pont Museum: Matthew Monahan - Left Hand Path

Dit najaar presenteert De Pont Museum Left Hand Path, een tentoonstelling van de Amerikaanse kunstenaar Matthew Monahan (1972). Centraal staan twee recent verworven sculpturen en een genereuze schenking van de kunstenaar aan het museum, bestaande uit sculpturen en werken op papier, waaronder twee wandvullende reeksen. De werken, ontstaan tussen 2012 en 2023, bieden een veelzijdig beeld van Monahans gelaagde oeuvre, waarin de menselijke figuur voortdurend beweegt tussen verleden en toekomst, kwetsbaarheid en kracht, schepping en vernietiging.

De tentoonstelling markeert ook een bijzonder weerzien. Precies dertig jaar geleden, in 1996, organiseerde Martijn van Nieuwenhuyzen – destijds conservator bij het Stedelijk Museum Amsterdam en nu directeur van De Pont Museum – Monahans eerste Nederlandse museumtentoonstelling, Zeno’s Quiver. De tentoonstelling vond plaats op een beslissend moment in de ontwikkeling van de jonge kunstenaar, toen zijn praktijk steeds meer werd bepaald door wat hij zelf omschreef als ‘het verlangen een figuur te maken’. Op het hoogtepunt van de postmoderne toe-eigeningskunst begon Monahan aan een paradoxale en tegendraadse terugkeer naar een figuratieve kunst die volledig uit de verbeelding voortkwam. Zo veranderde hij ‘een historische doodlopende weg in een artistieke tijdmachine’.

De menselijke figuur vormt nog altijd het uitgangspunt voor Monahans tekeningen, sculpturen en installaties, al laat deze zich nooit eenduidig lezen. Deze raadselachtige gestalten zijn tegelijk figuratief en abstract, vertrouwd en vervreemdend. Ze roepen associaties op met religieuze en antieke beeldhouwkunst, maar evengoed met beelden uit de sciencefiction. Zijn werken lijken op archeologische vondsten uit een toekomst die nog moet aanbreken, alsof verschillende tijden erin samenvallen.

Left Hand Path
De titel Left Hand Path verwijst naar een individuele route buiten de gebaande paden en naar westerse esoterische tradities, waarin de term staat voor transformatie door ontleding, scheiding en herschikking. ‘De linkshandige duwt tegen het papier, veegt de inkt uit, baant zich een weg voorwaarts en maakt sporen in het onderliggende materiaal. Uit deze hand komen ideeën en beelden voort’, aldus Monahan.

Ook in zijn keuze en bewerking van materialen zoekt Monahan voortdurend het onverwachte op. Wat van een afstand papier lijkt, blijkt bij nadere beschouwing gevouwen en gemodelleerd brons of aluminium te zijn. Omgekeerd zijn reliëfs die uit steen gehouwen lijken, zoals Dum-Dum en Wadcutter (beide 2016), opgebouwd uit 160 op elkaar gelijmde zwart-wit prints. Hun krachtige, driedimensionale vormen ontstonden doordat Monahan de reliëfs vanaf de achterzijde aan flarden schoot. De titels verwijzen naar de kogels die hij daarbij gebruikte.

Deze radicale ingreep vat een van de centrale motieven in Monahans oeuvre samen: schepping en vernietiging zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zijn sculpturen en reliëfs lijken uit elkaar te zijn gerukt en vervolgens opnieuw samengevoegd. Gefragmenteerd, vervormd en binnenstebuiten gekeerd ogen ze tegelijk verwond en onverzettelijk.

Met Left Hand Path komen kunstenaar en conservator dertig jaar later opnieuw samen in De Pont Museum. Monahans eigenzinnige benadering van de menselijke figuur voegt een uitgesproken nieuwe stem toe aan de collectie van het museum en brengt onverwachte dialogen op gang rond het lichaam, de transformatie van materialen en de steeds verschuivende verhouding tussen verleden en heden.

Werk van Matthew Monahan is momenteel ook te zien in GEN X: Tales from the Forgotten Generation bij de DESTE Foundation in Athene (t/m 26 november 2026). Zijn werk werd eerder gepresenteerd in solo- en groepstentoonstellingen bij onder meer het Museum of Contemporary Art, Los Angeles (2007 en 2011); The 55th Carnegie International, Carnegie Museum of Art, Pittsburgh (2008); The 7th Gwangju Biennale 2008, Gwangju (2008); MoMA, New York (2012); Vancouver Contemporary Art Gallery, Vancouver (2012); The Encyclopedic Palace, 55ste Biënnale van Venetië (2013); Museo Nazionale Romano, Palazzo Altemps, Rome (2016); Hammer Museum, Los Angeles (2023); en Nasher Sculpture Center, Dallas (2023).

Meer informatie of contact:

Beau Swierstra
pressoffice@depont.nl