White Elephant
Rita McBride- Jaar
- 1999
- Materiaal
- staal, koper
- Afmeting
- 109 x 320 x 145 cm, ed. 1/2
- Collectie
- 2001.RMB.01
White Elephant is gebaseerd op de vorm van een luchtverversingsinstallatie en volledig uitgevoerd in koper. Die keuze is veelzeggend: koper is een materiaal met een lange geschiedenis in zowel de architectuur als de decoratieve kunst. Het heeft iets nobels en tijdloos, maar wordt hier toegepast op een object dat in de dagelijkse werkelijkheid doorgaans verborgen blijft – weggestopt op daken, in kelders of technische ruimtes. Door dit anonieme, functionele object in koper te gieten en het op pootjes te plaatsen, ontdoet McBride het van elke praktische context. Het wordt een sculptuur die tegelijk vertrouwd en vreemd aanvoelt.
De vorm en materiaalgebruik roepen associaties op met de Minimal Art uit de jaren zestig en zeventig: strakke geometrie, industriële esthetiek, de afwezigheid van een persoonlijk handschrift. Maar White Elephant is niet losgezongen van de werkelijkheid; het verwijst juist naar de ons omringende wereld, vol uniforme infrastructuur en gestandaardiseerde stedelijke vormen die we dagelijks passeren zonder ze echt te zien. Ventilatiesystemen, parkeergarages, klimaatinstallaties: het zijn de stille ruggengraat van de gebouwde omgeving. Ze reguleren ons comfort, sturen onze bewegingen, maar blijven esthetisch genegeerd. Door zo'n systeem te isoleren, te vergroten of in een kostbaar materiaal uit te voeren, dwingt McBride de kijker het alsnog te zien – en te bevragen.
Die spanning tussen zichtbaar en onzichtbaar is essentieel in McBrides werk.
De titel voegt daar een extra laag ironie aan toe. De Engelse uitdrukking White Elephant verwijst naar een bezit dat meer kost dan het oplevert – het is lastig te onderhouden, moeilijk kwijt te raken, maar ook te waardevol om zomaar weg te gooien. McBride past die term toe op een object dat in de echte wereld net het tegenovergestelde is: puur functioneel, onopvallend, goedkoop en vervangbaar. Door het in koper uit te voeren en het de status van kunstwerk te geven, maakt ze er letterlijk een luxe-object van – en stelt ze tegelijk de vraag wat wij als kunst en als waardevol beschouwen.