The Angels of Testimony

In Meiro Koizumi’s video-installatie The Angels of Testimony staat de 99-jarige oorlogsveteraan Hajime Kondo centraal. Hij vocht in de Tweede Chinees-Japanse Oorlog (1937–1945) en legde in een boek nauwgezet getuigenis af van de gruweldaden die hij beging. Kondo is een van de weinigen in Japan die zich openlijk uitsprak over de oorlogsmisdaden van het Japanse leger. In een aangrijpend interview confronteert Koizumi hem later met zijn eigen woorden. Maar Kondo is inmiddels oud en broos. Hij spreekt moeizaam, zijn geheugen laat hem grotendeels in de steek — terwijl zijn dromen worden getekend door trauma’s en schuldgevoelens die hem blijven achtervolgen.

Schuld, schaamte en de diepgewortelde taboes rond Japan’s rol in de Tweede Wereldoorlog keren vaak terug in Koizumi’s werk. In The Angels of Testimony onderzoekt hij de relatie tussen individuele schuld en collectief of nationaal schuldgevoel. Wat betekent zo’n morele erfenis wanneer je er zelf geen directe rol in hebt gespeeld? Wanneer de gebeurtenissen decennia achter je liggen? Kunnen schaamte en verantwoordelijkheid worden overgedragen van generatie op generatie?

Naast het interview toont Koizumi op twee grote schermen beelden van jonge performers. In de beslotenheid van een studio én in de publieke ruimte herhalen zij Kondo’s schokkende woorden. Soms fluisterend, dan weer tastend of schreeuwend, drukken zij uiteenlopende emoties uit: gelatenheid, angst, woede. Alsof zij via een ritueel proberen deze verhalen te belichamen en daarmee de geschiedenis te begrijpen, verwerken, of misschien zelfs verzoenen.

De performance lijkt niet alleen een collectieve verwerking te beogen, maar roept ook associaties op met de innerlijke stemmen die Kondo blijven achtervolgen, stemmen van spijt, herinnering en morele verwarring. Koizumi velt geen oordeel. In plaats daarvan onthult hij de gelaagdheid van emoties en de morele ambiguïteit die vaak met herinnering gepaard gaat. Zijn werk is een poging de kloof tussen individu en samenleving te overbruggen, en de complexiteit van geschiedenis en menselijke verantwoordelijkheid tastbaar te maken.