Dan Asher

Hoewel Dan Asher (1949–2010) pas eind dertig fulltime kunstenaar werd, waren zijn persoon en werk diepgeworteld in de New Yorkse avant-garde. Hij is oorspronkelijk opgeleid als antropoloog en socioloog, en reisde vanaf de jaren zeventig de wereld rond. In video's en foto’s legde hij mensen uit de marge van de samenleving vast – straatmuzikanten, blinden en zwervers. Zonder zijn beelden nauwgezet te ensceneren of een moralistisch standpunt in te nemen, registreerde hij hun handelingen, zoals een vrouw die minutenlang onopgemerkt met een plastic zak in de weer is.

Vanaf de vroege jaren negentig ontstaan ijle, bijna onzichtbare balpentekeningen: losse, onrustige lijntjes en draadachtige structuren, opgebouwd uit minieme puntjes en haaltjes die het papier nauwelijks beroeren (zie Zonder titel). Ze zijn te minimaal voor woorden en laten zich niet eenvoudig beschrijven, laat staan interpreteren. De snelle handeling van het tekenen valt hierin volledig samen met het resultaat, alsof het een in schrift genoteerde gedachte is.

Die absolute directheid kenmerkt zijn hele werkproces. Uit klei of was kneedde hij in één snelle actie sculpturen. Hij voltooide monumentale, neo-expressionistische schilderijen in tien tot vijftien minuten, zonder correcties. Asher leed aan een milde vorm van autisme (Asperger), wat volgens critici en hemzelf zijn hyper-geconcentreerde, obsessieve manier van observeren en werken beïnvloedde.

In zijn latere oeuvre maakte de kunstenaar video's en foto's van het IJslandse landschap en gletsjers. Hierin onderzocht hij de prehistorische stilte van de natuur, het intense blauw van het ijs, gedreven door een verlangen naar "dingen die al duizenden jaren bestaan en die we dreigen te vergeten." Ook in deze werken registreert Asher wat hij ziet, onbevooroordeeld, en nodigt je daarmee uit met hem puur en onbevangen naar de wereld te kijken.