Afdaling in het ongewisse/Descent into Limbo

Anish Kapoor creëert situaties waarin het vertrouwen in de eigen waarneming op de proef wordt gesteld. Vanzelfsprekende kijkpatronen vallen weg en in die leegte ontstaat ruimte voor nieuwe ervaringen en manieren van zien. Het begrip ‘the void’ – de leegte – vormt een sleutel in Kapoors denken en krijgt in zijn oeuvre vele verschijningsvormen. Kapoor omschrijft dit zelf treffend: "De leegte heeft vele gedaanten."

In het monumentale Untitled (1994–1995) is leegte letterlijk de kern van de sculptuur. In een zijde van een groot, ruw blok kalksteen is een ovale holte gepolijst tot een hoogglanzend oppervlak. Door de reflecties en spiegelingen lijkt de ruimte zich om te keren: binnen wordt buiten, licht wordt duister.

In een van de wolhokken van De Pont trekt Descent into Limbo de bezoeker naar de grens van het waarneembare — het werk confronteert met wat het oog wel ziet maar niet kan begrijpen. Het debuteerde in 1992 op Documenta IX in Kassel, de vijfjaarlijkse internationale kunsttentoonstelling die toen onder leiding stond van de Belgische curator Jan Hoet, en werd kort daarna door De Pont verworven. Descent into Limbo bestaat uit een zwarte cirkel van circa zestig centimeter in doorsnee, midden op de vloer. Op het eerste gezicht lijkt het een plat vlak, maar bij nadere beschouwing blijkt het een holte te zijn. De binnenzijde is bedekt met donkerblauw pigment dat al het licht absorbeert, waardoor elk gevoel van perspectief verdwijnt.

Deze verwarring roept aarzeling op: één verkeerde stap lijkt te kunnen leiden tot een val in het niets. De twijfel die het werk oproept is geen tekortkoming van de kijker, maar de kern van de ervaring.