Fiona Tan

Pekan Baru Indonesië 1966, woont/werkt in Amsterdam

Saint Sebastian
2001
video-installatie, ed. 2/4
tweezijdige projectie 4,14 x 2,33 m
2003.FT.04

Dit videowerk van Fiona Tan verwijst in de titel naar de Heilige Sebastiaan die door ongelovigen met pijlen werd doorboord. Hij werd als martelaar vereerd en was de patroonheilige van de boogschutters. Maar de boogschutters die we hier in beeld zien, zijn duidelijk uit een andere cultuur en zullen met het verhaal van Sebastiaan niet bekend zijn.

In deze dubbelzijdige videoprojectie zien we jonge Japanse vrouwen boogschieten. Ze zijn gekleed in schitterende kimono’s. Fiona Tan heeft het jaarlijkse ritueel van de Toshiya in een Japanse tempel gefilmd. Dit is een ceremoniële wedstrijd boogschieten voor vrouwen van 20 jaar die daarmee hun volwassen wording vieren. Maar Fiona Tan richt haar camera niet op de wedstrijd zelf; we zien geen doel en we weten ook of niet of dit wel of niet door de pijlen wordt getroffen. Wat we zien, is de intense concentratie waarmee de jonge vrouwen het ritueel uitvoeren. Hierbij maakt Tan het kijken tot belangrijkste onderwerp. Zij hanteert de camera net zo geconcentreerd als de Japanse vrouwen hun boog.


Aan de ene kant van het videoscreen gaat onze aandacht uit naar het kijken van de vrouwen. De camera zoomt in op de ogen. Aan de andere kant van het screen is de positie van kijker iets veranderd. We kijken meer vanuit het publiek.

Naast deze oosterse religieuze traditie waarin het ritueel van het boogschieten centraal staat en een westerse religieuze traditie waarin het lijden van het doelwit centraal staat, creëert Fiona Tan in feite nog een derde positie; namelijk die van ooggetuige. Zo ontstaat er een denkbeeldige driehoeksrelatie. De tegenstellingen van de oosterse versus de westerse cultuur, traditioneel tegenover modern en de verhouding van man en vrouw maken dit werk nog extra gelaagd en fascinerend.